Thiên văn học
Trạm Vũ trụ Quốc tế ISS hoạt động ra sao?
Trạm Vũ trụ Quốc tế ISS là phòng thí nghiệm bay quanh Trái Đất ở độ cao khoảng 400 km, mỗi vòng mất chừng 90 phút. Trạm lấy điện từ các tấm pin mặt trời, tái chế nước và không khí, và luôn có phi hành gia sống trên đó để làm thí nghiệm khoa học.
ISS bay quanh Trái Đất như thế nào?
ISS không "đứng yên trong không gian". Nó liên tục rơi quanh Trái Đất — bay nhanh tới mức khi rơi xuống thì mặt đất cũng cong đi bên dưới, nên nó cứ vòng mãi mà không chạm đất. Chính trạng thái rơi liên tục này khiến mọi thứ bên trong trôi lơ lửng.
Với chu kỳ khoảng 90 phút một vòng, phi hành đoàn nhìn thấy Mặt Trời mọc và lặn khoảng 16 lần mỗi ngày.
Bốn hệ thống giữ cho con người sống được
| Hệ thống | Nhiệm vụ | Cách hoạt động |
|---|---|---|
| Điện | Cấp năng lượng cho toàn trạm | Các tấm pin mặt trời lớn, kèm pin tích trữ dùng khi trạm đi vào vùng tối |
| Không khí | Tạo oxy, loại bỏ CO₂ | Tách oxy từ nước, lọc khí thải ra khỏi cabin |
| Nước | Tái sử dụng tối đa | Thu hồi và lọc lại nước từ hơi ẩm và nước thải |
| Nhiệt | Giữ nhiệt độ ổn định | Tản nhiệt ra ngoài, vì bên ngoài lúc nóng lúc lạnh cực đoan |
Một ngày của phi hành gia
- Tập thể dục khoảng 2 giờ — không có trọng lực, cơ và xương yếu đi rất nhanh nếu không vận động.
- Làm thí nghiệm — nghiên cứu cây trồng, vật liệu, y học trong môi trường không trọng lực.
- Bảo trì trạm — kiểm tra thiết bị, đôi khi ra ngoài không gian để sửa chữa.
- Ngủ trong túi ngủ gắn vào tường — nếu không sẽ trôi tự do khắp cabin.
Vì sao gọi là "Quốc tế"?
ISS là dự án hợp tác của nhiều cơ quan vũ trụ, trong đó có NASA (Hoa Kỳ) và ESA (châu Âu). Các nước cùng góp module, thiết bị và phi hành gia. Đây là một trong những công trình hợp tác quốc tế lớn nhất mà con người từng xây dựng.
Góc Khám Phá astroQ
Muốn nhìn thấy ISS bằng mắt thường không? Được đấy! Vào lúc chạng vạng, nó trông như một ngôi sao rất sáng lướt nhanh qua bầu trời, không nhấp nháy. NASA có công cụ báo giờ trạm bay qua nơi bạn ở.
Một con số để cậu hình dung: 400 km là khoảng cách Hà Nội – Vinh. Nếu lái xe thẳng lên trời với tốc độ 80 km/h, cậu sẽ tới ISS sau khoảng 5 tiếng.
Nguồn tham chiếu
Các liên kết trên dẫn tới tài liệu công khai của NASA, ESA và MIT. Nội dung bài viết do đội ngũ astroQ.org biên soạn lại cho người mới bắt đầu, không phải bản dịch nguyên văn. astroQ.org không có quan hệ liên kết, tài trợ hay chứng thực nào từ các tổ chức này.
astroQ.org mở cửa đầu tháng 8/2026. Đăng ký sớm để nhận 500 Purple Meteors khởi đầu.
Nhận vé mời sớm 🚀